รู้ก้างๆ
ทั้งหมดความเชื่อจินตนาการชื่อและภาษาชื่อเมืองเวลาและภาษาตำนานของใช้ในบ้านประวัติศาสตร์

หน้าแรก › ชื่อและภาษา

ชื่อและภาษาอ่าน 2 นาที

นามสกุลยิ่งยาว = บรรพบุรุษมาจดทีหลัง จริงไหม? ทำไมนามสกุลไทยยาวเป็นขบวนรถไฟ

รู้ก้างๆ · 21 พ.ย. 2569

กฎหมายชื่อบุคคลห้ามตั้งนามสกุลซ้ำกับที่มีคนจดไว้แล้ว คนรุ่นแรกได้ชื่อสั้นๆ คนที่มาจดทีหลังต้องต่อคำเพิ่มเรื่อยๆ แต่ยาวได้ไม่เกิน 10 พยัญชนะ

นามสกุลคุณยาวกี่พยางค์? ยิ่งยาว ส่วนใหญ่ยิ่งแปลว่า บรรพบุรุษมาจดทีหลัง จริงไหม? ฝรั่งใช้นามสกุลสมิธ ซ้ำกันเป็นล้านคน แต่ของไทย ห้ามซ้ำกันเด็ดขาด กฎหมายชื่อบุคคล เขียนไว้ว่า นามสกุลใหม่ ต้องไม่ซ้ำกับที่มีคนจดไว้แล้ว

รุ่นแรกๆ เลยได้ชื่อสั้นๆ ส่วนคนที่มาจดทีหลัง ต้องต่อคำเพิ่มเรื่อยๆ จนยาวเป็นขบวนรถไฟ อย่างจตุรภัทร มีคนจดไปแล้ว คนต่อมาก็ต้องเป็น จตุรภัทรพงศ์ มีงานวิจัยเล่าว่า สมัยจดด้วยมือ เจ้าหน้าที่ยังแนะให้ตั้งยาวๆไว้ จะได้ไม่ซ้ำใคร

แต่ก็ยาวได้ไม่เกินสิบพยัญชนะ สระกับวรรณยุกต์ไม่นับ ลองนับนามสกุลตัวเองดูสิ ส่วนนามสกุลที่ได้รับพระราชทาน มีกว่าหกพันนามสกุล หลายชื่อบอกอาชีพของต้นตระกูล อย่างกสิกร ก็คือชาวนา ถ้านามสกุลมีณนำหน้า ห้ามตั้งเอง อย่างณ ระนอง ต้นตระกูลเป็นกรรมกรจีน ที่ได้เป็นเจ้าเมือง

ภาพประกอบจากคลิป

แล้วทำไมนามสกุลคนไทยเชื้อสายจีน มักยาวและไม่ซ้ำใคร เพราะหลายบ้าน ซ่อนแซ่เดิมไว้ในนามสกุลใหม่ อย่างแซ่ม้า บางบ้านแปลเป็นอาชา หรืออัศว ถ้านามสกุลคุณมีคำพวกนี้ อาจมีแซ่ม้าซ่อนอยู่ ข้อมูลทะเบียนเคยพบว่า ชื่อเต็มที่ซ้ำกันมากที่สุด คือสมชาย แซ่ตั้ง มีถึงสองร้อยเก้าสิบสามคน

ส่วนนามสกุลแปลกๆ ถ้าไม่หยาบ ก็จดได้จริง อย่างปลาร้าหอม หรือ ว่าวตก

ดูเรื่องนี้แบบคลิปสั้นYouTubeFacebook

ข้อเท็จจริงในเรื่องนี้

    แหล่งอ้างอิง

    1. Library of Congress, "Understanding Thai Names: Law and Culture" (ก.ค. 2025) —
    2. Wikipedia, Thai name —
    3. Wikipedia, Ratchasakun —
    4. Voravudhi Chirasombutti (จุฬาฯ), "Some Observations on Migrants' Acquisition of Thai Famil
    5. Thailand Foundation, "The Captivating Stories Behind Thai Names" (14 มี.ค. 2024) —
    6. PPTV, หลักเกณฑ์ตั้งนามสกุล (9 ม.ค. 2569) —
    7. PPTV, 10 แซ่จีนที่ใช้มากที่สุด (20 ม.ค. 2568) —
    8. ศิลปวัฒนธรรม ผ่าน LINE TODAY, นามสกุลพระราชทาน 102 ชุดแรก / >6,000 —
    9. ศิลปวัฒนธรรม: , , , (เปิดเนื้อหาไม่ได้ 403)
    10. ศิลปวัฒนธรรม: , , , (เปิดเนื้อหาไม่ได้ 403)
    11. ศิลปวัฒนธรรม: , , , (เปิดเนื้อหาไม่ได้ 403)
    12. ศิลปวัฒนธรรม: , , , (เปิดเนื้อหาไม่ได้ 403)

    ค้นจากแหล่งออนไลน์ ยังไม่ได้เทียบกับงานวิชาการทุกข้อ ถ้าพบข้อผิดพลาด บอกเราได้ที่คอมเมนต์ใต้คลิป

    อ่านต่อ