รู้ก้างๆ
ทั้งหมดความเชื่อจินตนาการชื่อและภาษาชื่อเมืองเวลาและภาษาตำนานของใช้ในบ้านประวัติศาสตร์

หน้าแรก › ความเชื่อ

ความเชื่ออ่าน 2 นาที

ผู้ชายไทยสมัยก่อนทำไมต้องมีรอยสัก? ไม่ใช่เพราะสวย! สักเลก สักขาลาย สักยันต์

รู้ก้างๆ · 15 พ.ย. 2569

สมัยก่อนผู้ชายไทยแทบทุกคนมีรอยสัก และส่วนใหญ่ไม่ได้สักเพื่อความสวย

โหวตก่อนอ่าน: ถ้าย้อนเวลากลับไปได้ จะเลือกแบบไหน?
กดเลือกได้ 1 ข้อ

สมัยก่อน ผู้ชายไทยแทบทุกคน ต้องมีรอยสัก และส่วนใหญ่ ไม่ได้สักเพราะอยากสวย รอยสักแบบแรก เรียกว่าสักเลก คำว่า เลก หมายถึงชายฉกรรจ์ ที่ต้องทำงานให้ทางการ ไพร่จะถูกเหล็กแหลม สักที่ข้อมือหรือท้องแขน เป็นอักษรและตัวเลข บอกว่าสังกัดกรมไหน

รอยนี้ลบไม่ออก ใครคิดจะหนีงาน หรือแอบไปอยู่กับนายคนอื่น ก็ปฏิเสธไม่ได้เลย การสักเลก มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ราชทูตฝรั่งเศสชื่อลาลูแบร์ ยังจดบันทึกไว้ ส่วนคนจีนที่มารับจ้างทำงาน ไม่ต้องสัก แต่ต้องผูกปี้ไว้ที่ข้อมือแทน

ทางภาคเหนือ ผู้ชายนิยมสักขาลาย ลายหมึกดำตั้งแต่เอวจนถึงเข่า ดูเหมือนใส่กางเกงขาสั้น คนภาคกลางเรียกพวกเขาว่า ลาวพุงดำ และมีคำพูดว่า ขาบ่ลาย ผู้สาวบ่ให้ก่าย แปลว่าขาไม่มีลาย สาวๆ ก็ไม่เอา สักขาลายใช้เวลาหนึ่งถึงสองวัน ต้องทนเจ็บ จึงเป็นเครื่องพิสูจน์ ว่าโตเป็นผู้ชายแล้ว

ภาพประกอบจากคลิป

อีกแบบคือสักยันต์ อาจารย์จะสักอักขระ พร้อมท่องคาถา เชื่อกันว่าจะแคล้วคลาด และอยู่ยงคงกระพัน บางสำนัก ไม่ใช้หมึกเลย แต่สักด้วยน้ำมันงา ลายจึงมองไม่เห็น แต่เชื่อว่าความขลังยังอยู่ พอถึงสมัยรัชกาลที่ห้า ทรงปฏิรูประบบไพร่ ใช้บัญชีรายชื่อและการเกณฑ์ทหารแทน การสักเลกจึงค่อยๆหายไป

ส่วนกฎที่ว่า มีรอยสักรับราชการไม่ได้ เพิ่งมาทีหลัง ทั้งที่สมัยก่อน คนทำงานให้ทางการ แทบทุกคน มีรอยสักกันทั้งนั้น

ดูเรื่องนี้แบบคลิปสั้นYouTubeFacebook

ข้อเท็จจริงในเรื่องนี้

  1. The Isaan Record — "เก็บข้าใส่เมือง: ประวัติศาสตร์การสักเลก ไพร่ ทาส และอำนาจรัฐ ในหัวเมืองอีสาน" (22 มิ.ย. 2569)
  2. The People — กำพล จำปาพันธ์ "ดูการสักในอุษาคเนย์-ไทย มีรอยสักรับราชการไม่ได้จริงหรือ…" (11 มี.ค. 2566)
  3. วิกิพีเดีย "การสักยันต์" — https://th.wikipedia.org/wiki/การสักยันต์
  4. วิกิพีเดีย "การสัก" — https://th.wikipedia.org/wiki/การสัก (สักเลกที่ข้อมือ บอกสังกัดกรมกอง)
  5. ไทยโพสต์ "ฟื้นสักขาลาย มรดกล้านนา ก่อนสูญหาย" — https://www.thaipost.net/main/detail/41286 (สักจากเข่าถึงเอว ใช้เวลา 1–2 วัน)
  6. LINE TODAY "การสักขาลาย วัฒนธรรมเจ็บๆ บทพิสูจน์ความอดทน…" — https://today.line.me/th/v3/article/BEMpePN (สัญลักษณ์ก้าวสู่วัยหนุ่ม)

แหล่งอ้างอิง

  1. theisaanrecord.co
  2. thepeople.co
  3. 3. วิกิพีเดีย "การสักยันต์" —
  4. 4. วิกิพีเดีย "การสัก" — (สักเลกที่ข้อมือ บอกสังกัดกรมกอง)
  5. 5. ไทยโพสต์ "ฟื้นสักขาลาย มรดกล้านนา ก่อนสูญหาย" — (สักจากเข่าถึงเอว ใช้เวลา 1–2 วัน)
  6. 6. LINE TODAY "การสักขาลาย วัฒนธรรมเจ็บๆ บทพิสูจน์ความอดทน…" — (สัญลักษณ์ก้าวสู่วัยหนุ่ม)
  7. arm.jpg | Outstretched Arm (Unsplash).jpg | Alex wong killerfvith | 2016-04-14 | CC0 (cc0;
  8. ayutthaya.jpg | View of Ayutthaya City (Iudia) by Alain Mallet 1683.png | Alain Manesson M
  9. ayutthaya_2.jpg | Ayutthaya Wat Phra Si Sanphet 3p.jpg | Gaodanielbo | 2024-08-21 17:36:04
  10. chinese_coolie.jpg | Chinese workmen at Tiffin (NYPL Hades-2359720-4044485).jpg | Scan by
  11. conscripts.jpg | Siamese Soldiers in Chiang Kham 1885 Haw Wars.png | Royal Siamese Army |
  12. hall.jpg | KITLV - 29198 - Lambert & Co., G.R. - Singapore - The grand palace in Bangkok -

ค้นจากแหล่งออนไลน์ ยังไม่ได้เทียบกับงานวิชาการทุกข้อ ถ้าพบข้อผิดพลาด บอกเราได้ที่คอมเมนต์ใต้คลิป

อ่านต่อ