รู้ก้างๆ
ทั้งหมดความเชื่อจินตนาการชื่อและภาษาชื่อเมืองเวลาและภาษาตำนานของใช้ในบ้านประวัติศาสตร์

หน้าแรก › ของใช้ในบ้าน

ของใช้ในบ้านอ่าน 2 นาที

ไม่มีพัดลม ไม่มีแอร์ คนไทยสมัยก่อนผ่านหน้าร้อนยังไง? เรือนไทย โอ่งดิน แป้งเย็น

รู้ก้างๆ · 17 พ.ย. 2569

ไม่มีพัดลม ไม่มีแอร์ แต่คนไทยสมัยก่อนผ่านหน้าร้อนมาได้ยังไง?

โหวตก่อนอ่าน: หน้าร้อนนี้คลายร้อนด้วยอะไร?
กดเลือกได้ 1 ข้อ

ไม่มีพัดลม ไม่มีแอร์ แต่คนไทยสมัยก่อน ผ่านหน้าร้อนมาได้ยังไง? ความลับแรกอยู่ที่บ้านเรือนไทย ที่ยกใต้ถุนสูง ลมพัดลอดใต้พื้นได้ทั้งวัน หลังคาทรงสูงชัน ให้ลมร้อนลอยขึ้นไปค้างข้างบน ชายคายื่นยาว ช่วยบังแดด

กลางวันร้อนจัด คนก็ลงมานั่งใต้ถุน ทอผ้า ตำข้าว หรือนอนพักบนแคร่ ฝาบ้านบางส่วนเป็นฝาขัดแตะ สานจากไม้ไผ่ ลมผ่านได้ตลอด โดยเฉพาะในครัว เรือนไทยเกือบครึ่ง เป็นชานโล่ง ตกเย็นทั้งบ้าน ออกมานั่งรับลมกัน

น้ำดื่มเก็บในโอ่งดินเผา น้ำซึมออกมาระเหยที่ผิวโอ่ง น้ำข้างในเลยเย็นชื่นใจ ร้อนนักก็ทาดินสอพอง ที่อบร่ำให้หอมเป็นแป้งร่ำ หมอแผนไทยถือว่าเป็นยารสเย็น แก้ผดผื่น ต่อมาก็มีแป้งเย็นสำเร็จรูป เกิดขึ้นในไทยราวแปดสิบเก้าสิบปีก่อน ทาแล้วซ่าเย็นถึงใจ

ภาพประกอบจากคลิป

เล่ากันว่าบ้านฝรั่งและที่ทำการบางแห่ง ใช้พัดลมชัก ผืนผ้าใหญ่แขวนเพดาน มีคนคอยดึงเชือกให้แกว่ง พัดลมไฟฟ้าเข้ามาก็จริง แต่ต้องมีไฟฟ้าก่อน ชนบทส่วนใหญ่ เพิ่งได้เปิดพัดลม เมื่อสี่สิบห้าสิบปีมานี้ ส่วนแอร์ คนทั่วไปได้สัมผัสจริงจัง ที่ห้างไดมารูราชประสงค์ ในปีพุทธศักราชสองพันห้าร้อยเจ็ด

ทุกวันนี้ บ้านคนไทยที่มีแอร์ ยังมีแค่ราวสี่สิบเปอร์เซ็นต์ ที่เหลือก็พึ่งพัดลม กับภูมิปัญญาแบบเดิม

ดูเรื่องนี้แบบคลิปสั้นYouTubeFacebook

ข้อเท็จจริงในเรื่องนี้

    แหล่งอ้างอิง

    1. เรือนไทยใต้ถุนสูง ลมลอดใต้พื้น, หลังคาสูงชัน ชายคายื่นยาวบังแดด, ใช้ใต้ถุนทอผ้า ตำข้าว นอน
    2. เรือนไทยใต้ถุนสูง ลมลอดใต้พื้น, หลังคาสูงชัน ชายคายื่นยาวบังแดด, ใช้ใต้ถุนทอผ้า ตำข้าว นอน
    3. เรือนไทยใต้ถุนสูง ลมลอดใต้พื้น, หลังคาสูงชัน ชายคายื่นยาวบังแดด, ใช้ใต้ถุนทอผ้า ตำข้าว นอน
    4. ฝาขัดแตะระบายอากาศ ใช้มากในครัว:
    5. ดินสอพอง อบร่ำเป็นแป้งร่ำ ยารสเย็น แก้ผดผื่น:
    6. ดินสอพอง อบร่ำเป็นแป้งร่ำ ยารสเย็น แก้ผดผื่น:
    7. ไฟฟ้าชนบท 2515 ราว 10–20% ของหมู่บ้าน → กว่า 95% ในทศวรรษ 2530 (พัดลมจึงแพร่ในชนบทราว 40–5
    8. ห้างไดมารู ราชประสงค์ เปิด 2507 พร้อมแอร์และบันไดเลื่อน:
    9. บ้านที่มีแอร์ราว 39–44%:
    10. แป้งเย็นสำเร็จรูปครั้งแรกในไทย: ปีขัดกัน (2475 / 2480 / 2490) คลิปพูดว่า "ราวแปดสิบเก้าสิบ
    11. แป้งเย็นสำเร็จรูปครั้งแรกในไทย: ปีขัดกัน (2475 / 2480 / 2490) คลิปพูดว่า "ราวแปดสิบเก้าสิบ
    12. พัดลมชัก (ผ้าแขวนเพดาน มีคนดึงเชือก) ในบ้านฝรั่งและที่ทำการ: พบในเว็บบอร์ด คลิปจึงใช้คำว่า

    ค้นจากแหล่งออนไลน์ ยังไม่ได้เทียบกับงานวิชาการทุกข้อ ถ้าพบข้อผิดพลาด บอกเราได้ที่คอมเมนต์ใต้คลิป

    อ่านต่อ