รู้ก้างๆ
ทั้งหมดความเชื่อจินตนาการชื่อและภาษาชื่อเมืองเวลาและภาษาตำนานของใช้ในบ้านประวัติศาสตร์

หน้าแรก › ของใช้ในบ้าน

ของใช้ในบ้านอ่าน 2 นาที

ก่อนมีไฟฟ้า คนไทยใช้อะไรส่องสว่าง? ขี้ไต้ ตะเกียง ไฟฟ้าดวงแรก 2427

รู้ก้างๆ · 17 พ.ย. 2569

ร้อยกว่าปีก่อน พอตกค่ำบ้านคนไทยแทบมืดสนิท แล้วใช้อะไรส่องสว่าง?

โหวตก่อนอ่าน: ไฟฟ้าเข้าบ้านคุณช่วงไหน?
กดเลือกได้ 1 ข้อ

ร้อยกว่าปีก่อน พอพระอาทิตย์ตก บ้านคนไทยแทบมืดสนิท แล้วเขาใช้อะไรส่องสว่างกัน? ชาวบ้านจุดขี้ไต้ ทำจากเศษไม้ผุคลุกน้ำมันยาง ห่อใบไม้มัดเป็นแท่ง จุดแล้วควันโขมง บางบ้านใช้ตะคันดินเผา ใส่น้ำมันพืชหรือไขสัตว์ จุดไส้ผ้า ไฟริบหรี่พอให้เห็นทาง

ส่วนในวัง ใช้เทียนไขนับร้อยเล่ม ส่องท้องพระโรงให้สว่าง สมัยรัชกาลที่ห้า น้ำมันก๊าดเข้ามา ตะเกียงน้ำมันก๊าด ก็ค่อยๆ เข้าไปอยู่ทุกบ้าน แต่คนยังไม่ชิน ไฟไหม้บ้านกันหลายครั้ง จนต้องออกกฎหมายคุมการเก็บน้ำมันก๊าด ในปีพุทธศักราชสองพันสี่ร้อยสามสิบสอง

ส่วนไม้ขีดไฟ เข้ามาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่สี่ ก่อนหน้านั้น จะจุดไฟสักครั้ง ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย แล้ววันที่ยี่สิบ กันยายน ปีพุทธศักราชสองพันสี่ร้อยยี่สิบเจ็ด ไฟฟ้าดวงแรกของสยาม ก็สว่างขึ้นในพระนคร คนติดตั้งคือเจ้าหมื่นไวยวรนาถ ที่ซื้อเครื่องปั่นไฟมาเอง คนพากันมามุงดู ไฟที่ไม่ต้องจุด

ภาพประกอบจากคลิป

แต่ไฟฟ้ายังอยู่แค่ในเมือง ปีพุทธศักราชสองพันห้าร้อยสิบห้า หมู่บ้านทั่วประเทศ มีไฟฟ้าไม่ถึงหนึ่งในห้า คนต่างจังหวัดรุ่นพ่อแม่เรา จึงโตมากับตะเกียงน้ำมันก๊าด อ่านหนังสือก็ต้องนั่งชิดตะเกียง งานบุญงานวัด ต้องใช้ตะเกียงเจ้าพายุ ที่ต้องสูบลมอัด สว่างจ้าจนแมลงบินมาตอม

กว่าไฟฟ้าจะเข้าถึงเกือบทุกหมู่บ้าน ก็ปาเข้าไปปีพุทธศักราชสองพันห้าร้อยสามสิบกว่า เพิ่งสามสิบกว่าปีมานี้เอง

ดูเรื่องนี้แบบคลิปสั้นYouTubeFacebook

ข้อเท็จจริงในเรื่องนี้

    แหล่งอ้างอิง

    1. ไฟฟ้าดวงแรกของสยาม 20 ก.ย. 2427 ติดตั้งโดยเจ้าหมื่นไวยวรนาถ (เจิม แสง-ชูโต ต่อมาคือเจ้าพระ
    2. ไฟฟ้าดวงแรกของสยาม 20 ก.ย. 2427 ติดตั้งโดยเจ้าหมื่นไวยวรนาถ (เจิม แสง-ชูโต ต่อมาคือเจ้าพระ
    3. ก่อนมีไฟฟ้า ท้องพระโรงใช้เทียนไขหลายร้อยเล่ม:
    4. ก่อนมีไฟฟ้า ท้องพระโรงใช้เทียนไขหลายร้อยเล่ม:
    5. น้ำมันก๊าดเข้ามาสมัยรัชกาลที่ 5 คนยังไม่คุ้นจนไฟไหม้หลายครั้ง ปี 2432 ออกกฎหมายคุมการเก็บแ
    6. น้ำมันก๊าดเข้ามาสมัยรัชกาลที่ 5 คนยังไม่คุ้นจนไฟไหม้หลายครั้ง ปี 2432 ออกกฎหมายคุมการเก็บแ
    7. น้ำมันก๊าดเข้ามาสมัยรัชกาลที่ 5 คนยังไม่คุ้นจนไฟไหม้หลายครั้ง ปี 2432 ออกกฎหมายคุมการเก็บแ
    8. ไม้ขีดไฟเข้ามาสมัยรัชกาลที่ 4:
    9. ไม้ขีดไฟเข้ามาสมัยรัชกาลที่ 4:
    10. ไฟฟ้าชนบท: ปี 2515–16 หมู่บ้านมีไฟราว 10–20% (คลิปพูดว่า "ไม่ถึงหนึ่งในห้า"), ราว 2534–37
    11. ไฟฟ้าชนบท: ปี 2515–16 หมู่บ้านมีไฟราว 10–20% (คลิปพูดว่า "ไม่ถึงหนึ่งในห้า"), ราว 2534–37
    12. ตะเกียงเจ้าพายุ = แบบ Petromax (ใช้สูบลมอัดน้ำมันก๊าด):

    ค้นจากแหล่งออนไลน์ ยังไม่ได้เทียบกับงานวิชาการทุกข้อ ถ้าพบข้อผิดพลาด บอกเราได้ที่คอมเมนต์ใต้คลิป

    อ่านต่อ